Hiljade ljudi napustilo je Bosnu i Hercegovinu tokom ratnih 90-tih bežeći od nasilja i tražeći spas na zapadu. Nove hiljade danas odlaze iz BiH daleko od siromaštva i beznađa post-ratnog društva. U isto vreme iz Turske, preko ovih prostora i takozvane „Balkanske rute“, neke nove hiljade i hiljade kreću se dalje od razaranja i gladi prema EU i boljem životu. Taj neprestani tok ljudi koje ne mogu sprečiti ni sile bodljikavih žica, ni razni zidovi,  inspirisale su ovu pesmu, odu odlučnosti, hrabrosti i snazi svima onima koji napuštaju domovinu i suočavaju se sa neizvesnom budućnošću.

„Bloody, bloody border“ peva Manu u novoj pesmi stvorenoj s Dubiozom, njihovoj drugoj saradnji nakon pesme „Red Carpet“ objavljene na albumu „Happy Machine“. Osim studija Dubioza je s Manuom puno puta delila i scenu, a jedna od najboljih udruženih akcija bila je ona na Esperanzah festivalu u Barseloni 2015. kad su izveli mash up „Politik Kills“ i „Firma Illegal“. „Cross The Line“ najaviće prvo diskografsko izdanje Dubioze od „Pjesmica za djecu i odrasle“ iz 2017. godine. Kao i dosad, izdavač je Menart.

The post DUBIOZA KOLEKTIV I MANU CHAO IMAJU NOVI ZAJEDNIČKI SINGL! appeared first on Portal Mladi.

Dušan Popović Lipovac rođen je 1990. godine u Beogradu, gdje je završio srednju muzičku školu u klasi prof. Zorana Anića, nakon čega 2009. godine upisuje Akademiju umetnosti u Novom Sadu, u klasi prof. Zorana Krajišnika. Tokom studija, pored klasične, aktivno proučava i flamenko muziku sa cjelokupnom španskom kulturom. Kao član grupe „La Familia“, u periodu od 2009–2013. godine bilježi nastupe na Exit i Nishville festivalima. Godine 2013. počinje rad na aranžmanu koncerta za gitaru i orkestar „Espagnole“ u saradnji sa kompozitorom Hertom Van Horikom, uz čiju saglasnost izvodi isti kao premijeru u Novom Sadu, što je ujedno bio i njegov diplomski rad. Godine 2014. upisuje master za muzičko istraživanje u Španiji gdje je tokom godine dana stvarao svoj rad pod nazivom „Interakcija i fuzija balkanske muzike sa flamenkom“ koja mu je poslužila kao osnova za pokretanje projekta „Spona“.

Dušan Popović Lipovac smatra da postoji dobra i loša strana muzičke scene u Srbiji. „Loša je ta što ona ima siromašnu ponudu, a dobra je što upravo zbog toga ima dosta prostora za popunjavanje. Smatram da mladi umetnici treba da teže originalnosti, jer su sve dosadašnje priče već doživele svoj vrhunac. Ono što bi bilo lepo da je drugačije, jeste to da postoji veća podrška upravo mladim stvaraocima – institucije koje će stimulisati njihovu kreativnost jer su trenutno svi prepušteni sami sebi – finansijski i organizaciono.“

Pored traženja zajedničkih tačaka u flamenku i balkanskoj izvornoj muzici, proučavao je i španski obrazovni sistem u oblasti gitare i počeo da stvara metodologiju modernog pristupa učenju gitare za djecu do deset godina koju naziva „Put gitare“, a koja je kasnije proširena na sve uzraste. Pred kraj studija, krenuo je na put flamenko znamenitosti, obišavši veliki broj najznačajnijih spomenika kulture flamenka u nadi da će otkriti odakle dolazi ta autentična energija. Na tom putu, upoznao je mnogo ljudi od kojih je, kako ističe, učio o životu Roma, Jevreja, Muslimana i Hrišćana kroz istoriju i postaje mu jasnije da veza između Iberijskog i Balkanskog poluostrva seže mnogo dublje nego što je isprva mislio. Nakon tog puta, pogled mu se ponovo okrenuo ka Balkanu i poželio je da se vrati shvativši da je rođen na „…neotkrivenom kulturnom blagu“.

Naš sagovornik ističe da je razlika između studija muzike u Srbiji i Španiji prvenstveno u praksi, a ne u kvalitetu nastave, udžbenika i stručnjaka. „Već od samog početka, izvođači se uče da izvode. Otvaraju im se vrata do raznih scena, nudi im se prilika da naprave kontakte koji će im služiti onog momenta kada prestanu da budu studenti. Uče se kako da budu samostalni, kako da organizuju koncert, kako da ga pripreme i, u krajnjem slučaju, kako da od njega zarade i žive. To je upravo ono što fali našim studijama. Ili nisam bio dovoljno dugo tamo da bih primetio nešto, ili mi se studiranje u potpunosti dopalo.“

Njegov ansambl „Spona“ je muzički sastav čija je ideja fuzija balkanske muzike sa flamenkom. Sastavljena od šest članova, ova grupa ima ideju da spoji elemente dvije muzičke tradicije područja koja dijele sličnu istoriju. Od izvornih pjesama Srbije, Crne Gore, Makedonije, preko sevdaha do španskih ritmova inspirisanih rumbom, tangosom, bulerijasom, ovaj bend karakteriše moćan zvuk, prepoznatljive melodije i harmonije bliske narodima sa Balkanskog i Iberijskog poluostrva.

Muzički uzori koji su najviše uticali na njegov način razmišljanja su, kako ističe: „Bah, Tarega, Albeniz (od stare garde), Sleš (kao neko ko je bio prisutan svojim zvukom od najranijih koraka), Miroslav Tadić (čije tonove uvek lovim i od koga učim) i Visente Amigo (čiju muziku vrlo pažljivo slušam svaki dan već sedam godina)“.

The post MUZIČKO NALIČJE: Dušan Popović Lipovac appeared first on Portal Mladi.

Bojan Krtinić je rođen 1991. godine u Apatinu. Osnovnu muzičku školu (smjer klarinet) završio je u klasi Nandora Kolesara u Apatinu. Školovanje nastavlja u Novom Sadu, u klasi Đure Petea. Akademiju umetnosti u Novom Sadu upisuje 2009. godine, u klasi Nikole Srdića, a master studije 2013. godine u Beogradu, u klasi Ognjena Popovića, gdje stiče zvanje master muzičkog umjetnika.

Tokom školovanja, osvajao je brojne nagrade, među kojima se izdvajaju: prva nagrada na Republičkom takmičenju (2000. i 2007. godine), prva nagrada na Festivalu muzičkih škola Srbije u Lazarevcu 2005. godine, prva nagrada – laureat takmičenja – na Međunarodnom takmičenju drvenih duvača u Požarevcu 2007. godine. U oblasti kamerne muzike osvojio je značajna priznanja, kao što su: prva nagrada na Međunarodnom takmičenju u Pančevu 2008. godine, prva nagrada na Republičkom takmičenju u Zemunu 2008. godine, druga nagrada na takmičenju „Eufonija” u Novom Sadu 2016. godine itd. Sa kamernim sastavom „Killer Queen” nastupao je u Velikoj Britaniji, kao član ansambla i kao solista.

Bio je stalni član Hora klarineta Akademije umetnosti u Novom Sadu pune četiri godine, sa kojim je osvojio specijalnu nagradu na Međunarodnom takmičenju kamerne muzike u Pančevu 2011. godine, ali i nastupao na mnogobrojnim koncertima u zemlji i inostranstvu. Godinu dana je sarađivao sa Aleksandrom Vrbićem (violina) i Jasminom Nedeljković-Perme (klavir) u sklopu trija „Atom”. Trenutno nastupa u kvartetu klarineta „Joropo” (od 2015. godine) i u triju „Refleksije” sa Sanjom Miladinović (violina) i Milenom Popović (klavir).

Krtinić smatra da je slika muzičke scene u Srbiji uslovljena u velikoj mjeri načinom na koji je neko posmatra. On ističe: „Nije istina da ne postoje mogućnosti za muzičko izvođaštvo i stvaralaštvo u Srbiji, ali postoji problem u organizaciji sistema. Uvek nezgodno pitanje u umetnosti tiče se novca. Većina muzičara dobija premalo novca za svoj trud. Treba napomenuti da u zapadnim zemljama čak i jedan prosečan student sa svojim nastupom može da zaradi novac za školovanje i život, a to je ono što mi žargonski zovemo ‘tezga’. Kako promeniti pogled na kulturu u našoj zemlji? To ne može da se uradi preko noći. Kada ljudi budu imali više novca, više će se pridavati značaja i umetnosti. Kultura, u finansijskom pogledu, svakako jeste odgovor na zadovoljene osnovne egzistencijalne potrebe”.

Od srednje škole, Bojan Krtinić bavi se aranžiranjem, komponovanjem i muzičkom produkcijom. U fazi pripreme je i njegov album prvijenac, na kome radi nekoliko godina. Pjesmu „Život” prezentovao je novosadskoj publici na Akustičarskom festivalu UNFEST 2016. godine, kao finalista takmičenja. Samostalni projekat pod nazivom „Bach” oformio je za potrebe izvođenja kantautorskih numera, gdje u prvi plan stavlja promociju klarineta kao jednog od neiskorišćenijih instrumenata u popularnoj muzici. Pored toga, nastupa sa bendovima „Spona” i „AkademX trio” iz Beograda i sastavom „Skomrah Gal orchestra” iz Republike Srpske.

Krtinić naglašava da je perspektiva najveći problem mladih muzičara u Srbiji. „Potrebno je srušiti psihološke barijere u smislu sviranja radi profita i dobiti, a u korist nastupanja radi ljubavi prema muzici. Naravno, suvišno je i reći da je to izuzetno teško postići, jer ipak od nečega treba živeti. Od svojih prijatelja koji studiraju u inostranstvu saznao sam da ih mentori savetuju da se prijavljuju na sve konkurse i audicije, čak i ako nisu pripremili zahtevani program. Nastup je stvar momenta. Nažalost, kod nas ta praksa još nije zaživela. Mislim da je problem u nedovoljnoj obaveštenosti ili čak skeptičnosti umetnika iz Srbije. Navešću primer prošlogodišnje audicije za prestižni Omladinski orkestar ‘Gustav Maler’, gde se prijavilo nas nekoliko duvača iz cele zemlje. Za tu audiciju se ne plaća kotizacija, ali ipak je bio mali broj prijavljenih. Smatram da je bitno da se ljudi prijavljuju na što više audicija i konkursa bez obzira na trenutnu spremnost, jer tako izlaze iz zone komfora i hvataju se u koštac sa izazovima.”

Kao član orkestra, svirao je prvi klarinet u orkestru Akademije umetnosti u Novom Sadu i u orkestru Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu, koji je za 2013. godinu dobio nagradu časopisa „Muzika klasika” za orkestar godine. Bio je član Međunarodnog omladinskog orkestra tri nacije „Triorca”, koji je uključivao mlade studente iz Engleske, Njemačke i Srbije. Sa orkestrom je nastupio u sve tri navedene zemlje.

Prije desetak dana, Bojan Krtinić je primio pozitivne rezultate konkursa za Festival kamerne muzike „Thy“ u Danskoj, na koji se nedavno prijavio. Naime, dobio je priliku da boravi u ovoj zemlji dvije nedelje, gdje će raditi sa eminentnim stručnjacima, a sa nekolicinom svirača iz cijelog svijeta izvoditi izuzetno zahtjevan program. „Za festival sam saznao preko flajera koji sam pronašao u hodniku akademije i zainteresovao se za program koji je bio u ponudi. Želeo bih da napomenem da sam imao sumnje da li da uopšte pokušam, a čak na konkurs nisam poslao ni najreprezentativnije audio snimke. Prijavio sam se u poslednji čas, najviše zbog toga što nije bilo potrebe da se uplaćuje kotizacija. Nakon mesec dana dobio sam mejl od umetničkog direktora festivala da sam prošao konkurs, kao jedan od ukupno dvadeset učesnika iz celog sveta. Iako ne posedujem adekvatan instrument, ovakvo iskustvo ne bih propustio. Klarineti koje sviram su već stari i teško postižem u interpretaciji ono što želim, ali to me ne sprečava da se i dalje razvijam kao ličnost i muzičar.“

Od 2014. godine, Bojan Krtinić svira drugi klarinet u Novom simfonijskom orkestru „Makris”, pod vođstvom maestra Predraga Goste. Pohađao je stručne seminare kod brojnih poznatih pedagoga i izvođača. Kao pedagog, radio je u privatnoj školi „Cantabile“ tokom školske 2012/2013. godine u Novom Sadu. Trenutno (od 2015. godine) zaposlen je u školi „Filip Višnjić“ u Šidu kao nastavnik klarineta i saksofona.

Na pitanje ko su mu najveći uzori u svijetu umjetnosti, istakao je: „To su svi profesori kod kojih sam se školovao i sa kojima sam sarađivao, kao i mnogobrojne ličnosti iz sveta muzike. Napomenuo bih da uzore pronalazim i izvan muzičke sfere, kroz književnost, filozofiju i psihologiju. Naravno, najveći podsticaj su mi moji bližnji, porodica i prijatelji“.

Izvor fotografija: privatni arhiv Bojana Krtinića

The post MUZIČKO NALIČJE: Bojan Krtinić – Prijavljujte se na konkurse appeared first on Portal Mladi.

Spoj nadarenosti i svestranosti

Albina Smajlović je rođena 1982. godine u Gradišci (BiH). Diplomirala je srpski jezik i književnost na Filološkom fakultetu u Banjaluci. Godine 2009. upisuje solo pjevanje na Akademiji umjetnosti u Banjaluci, u klasi prof. Snežane Savičić Sekulić, a od 2011. godine bila je u klasi prof. Dunje Simić. U junu 2013. godine održala je diplomski koncert u banjalučkom Banskom dvoru.

            Vokalnu tehniku, pored masterklasova, usavršavala je kod tenora Dragoslava Ilića, a trenutno se usavršava kod tenora Stojana S. Gančeva. Prošle godine je pohađala majstorski kurs kod renomirane američke mecosopranistkinje Dženifer Larmur, u organizaciji beogradske „Operose“, kod koje je pohađala i masterklas u Luksemburgu.

            Godine 2005. upisuje solo pjevanje kao vanredna učenica u srednjoj muzičkoj školi „Vlado Milošević“ u Banjaluci, u klasi prof. Anđelke Jokić. Za vrijeme školovanja osvaja brojne nagrade, ali i učestvuje u studentskoj produkciji Pučinijeve opere „Sestra Anđelika“ pri Operskom studiju Akademije umjetnosti u Banjaluci, kojom je dirigovao maestro Stanko Šepić.

Godine 2007. osvojila je tri nagrade u IV kategoriji – specijalnu na Republičkom takmičenju, prvu na takmičenju „Lazar Jovanović“ u Beogradu i treću na takmičenju „Nikola Cvejić“ u Rumi. Godine 2009. u martu, na takmičenju „Bruna Špiler“ u Herceg Novom, u IV kategoriji, osvojila je drugo mjesto. Godine 2010. u decembru, na Međunarodnom takmičenju solo pevača „Lazar Jovanović“ u Beogradu, u IV kategoriji, osvojila je prvo mjesto. Godine 2010. u organizaciji Ambasade BiH u Zagrebu održala je dva cjelovečernja koncerta, u Beogradu (SKC) i Hrvatskom kulturnom društvu „Napredak“ u Zagrebu, pod nazivom „Koncerti prijateljstva“. Godine 2011, 2013. i 2016. sarađivala je sa Banjalučkom filharmonijom kao solista na Novogodišnjem koncertu, koncertu „San letnje noći“, te koncertima Dani Srpske u Srbiji (u Nišu, Kragujevcu i Beogradu).

Po Smajlovićkinom mišljenju, trenutna slika muzičke scene u Srbiji i Republici Srpskoj nije zadovoljavajuća. Ona ističe: „Imamo mnogo sjajnih mladih muzičara, a sada se osvrćem samo na umjetničku muziku, ali apsolutno nemamo dobru logistiku. Potrebni su nam ljudi koji bi se pozabavili upravo tom problematikom. Zatim, mnogo veća medijska pažnja. Nikada umjetnička muzika neće imati publiku kakvu ima skoro pa svaka druga (u kvantitativnom smislu), ali to ne znači da se ne treba konstantno osvrtati i popravljati takvo stanje“. Naša sagovornica predlaže da se djeci od najranijih dana prezentuju kvalitetni muzički sadržaji, prigodni njihovom uzrastu. „Za sve to nije odgovorno samo društvo, već i porodica. Drugi problem je što se novac za kulturu skoro pa i ne izdvaja. Ne sjećam se kada sam u Banjaluci poslušala nekog internacionalnog muzičkog umjetnika. Trebalo bi da postoje fondovi koji finansiraju mlade da odlaze na razne seminare ili studentsku razmjenu u zemlje koje imaju daleko bolje stručne ponude“.

Pročitajte: http://portalmladi.com/muzicko-nalicje-damjan-jovicin-david-mastikosa

Smajlovićeva je u septembru 2011. godine izabrana da, zajedno sa dvanaest pjevača iz cijelog svijeta, učestvuje na majstorskom kursu pod vođstvom renomiranog operskog pjevača i pedagoga, baritona Toma Krausa, na Muzičkoj akademiji u Francuskoj (Academie musicale de Villecroze). Iste godine u decembru igrala je ulogu Sluškinje u operi „Safikada“, izvedenoj na Velikoj sceni Narodnog pozorišta u Banjaluci. U opereti „Orfej u podzemlju“ Žaka Ofenbaha, u produkciji Akademije umjetnosti u Banjaluci, tumačila je ulogu boginje lova, Dijane. Godine 2012. učestvovala je na 63. takmičenju operskih pjevača „Gian Battista Viotti“ (Verčeli) u Italiji. Godine 2013. učestvovala je na Muzičkom festivalu „Nei suoni dei luoghi“ u Italiji, gdje je održala cjelovečernji koncert, te se predstavila i kao solista i kao dio kamernog trija „Alegoria“, sa koleginicama Ivanom Živanić (sopran) i Dunjom Marković (pijanistkinja). Bila je član Operskog studija Narodnog Pozorišta u Beogradu u sezoni 2013/2014.

Sarađivala je sa brojnim pijanistima, od kojih se izdvajaju: Matijas Vajt (Nemačka), Morgen Fošua Prado (Francuska) i Milivoje Veljić (Srbija), te dirigenti: Darinka Matić Marović, Branka Radošević Mitrović, Vanesa Kremenović, Mikica Jevtić, Ognjen Bomoštar, Vesna Šouc, Vanja Topić i Nemanja Savić.

Ostvarila je brojne zapažene nastupe u Beogradskoj filharmoniji, Studentskom kulturnom centru u Beogradu, Galeriji Matice srpske u Novom Sadu, na pjesničkoj manifestaciji „Brankovo kolo“ u Sremskim Karlovcima, Narodnom pozorištu u Beogradu, tradicionalnoj manifestaciji „Dani Vlade Miloševića“, Međunarodnom danu muzike, manifestaciji „Noć muzeja“, humanitarnom koncertu „Žrtve Japana“, sa Simfonijskim orkestrom Akademije umjetnosti „Biseri muzičko-scenske riznice“, te koncerte kamerne i savremene muzike.

Kao svoje uzore, naša sagovornica ne izdvaja samo muzičke umjetnike. „Naprotiv, to je svaki čovjek od kojeg sam nešto kvalitetno dobila ili dobijam, crpim inspiraciju, učim. Mada, uzor su mi ponekad i ne tako pozitivni ljudi. Čini mi se da od takvih čak i više naučim.“ Ipak, poznata lica umjetničke muzike ne izostaju: „Kada su u pitanju pjevači, često slušam Anu Netrebko, Sonju Jončevu, Evu Marton, Anu Mofo, Jonasa Kaufmana, Dmitrija Hvorostovskog, Željka Lučića i Tomasa Hempsona. Od dirigenata, veoma mi je interesantan Antonio Papano. I niz kompozitora, od kojih se, iz meni neznanih razloga, najčešće vraćam Debisiju. Tu su, naravno, Rahmanjinov, Pučini, Čajkovski, Ravel, u određenoj mjeri Vagner. Volim Hristićevu ’Ohridsku legendu’. Zaista je teško imati jednu stvar omiljenu. Ili bar meni.“

U organizaciji Udruženja muzičkih umjetnika Republike Srpske, čiji je član od 2009. godine, održala je nekoliko solističkih koncerata u Prijedoru, Banjaluci, Mostaru, Trebinju, Bihaću, Sarajevu, Beogradu i Nišu. Kratko vrijeme je predavala solo pjevanje u MŠ „Savo Balaban“ u Prijedoru. Članica je Udruženja pjevača operske muzike “Figaro” iz Banjaluke.

Nove perspektive

Olivera Tičević je rođena u Bijelom Polju (Crna Gora). Osnovne i master studije završila je na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu, u klasi prof. Anete Ilić. Kao stipendista grada Berna i dobitnica nacionalne stipendije za izvrsnost koju dodjeljuje Ministarstvo prosvjete Crne Gore, usavršava se na Univerzitetu umjetnosti u Bernu, u klasi prof. Kristijana Hilca. Godine 2010. i 2013. osvojila je nagradu za najperspektivnijeg izvođača Austrijske barokne akademije, što joj je omogućilo seriju koncerata u najpoznatijim evropskim salama.

   Tičevićeva smatra da je muzička scena u njenoj rodnoj Crnoj Gori, a naročito u Srbiji gdje se školovala, na zavidnom nivou. „Tokom ljeta festivali nude raznoliku paletu umjetničkih događaja. U Srbiji svakako postoji institucija Opere. To je za mene, kao opersku pjevačicu, jako bitno. Moje kolege obavljaju sjajan posao i svojim glasovima čine muzičku scenu Srbije bogatijom. Svakako je tu i Beogradska filharmonija, za koju su uveliko čule i moje kolege ovdje, u Švajcarskoj. Sa druge strane, Crnoj Gori zaista nedostaje Opera. Uz veliki zalog Operosa festivala, mi jednom godišnje imamo priliku čuti i vidjeti pravu produkciju na našoj sceni. Naravno, mnogo je novca potrebno da bi država imala svoju Operu. Zato su najbolje Opere svijeta i podržane od strane privatnih fondacija. Razumijem da bi traženje ovakve institucije u doba finansijske krize bilo vrlo sebično, zato predlažem festivalske produkcije kada god je to moguće. Znam da se moje kolege, crnogorski pjevači kao i ja uvijek rado vrate i pjevaju u svojoj zemlji.”

            Kao svoje važne uzore i ljude od kojih je mnogo naučila, mlada pjevačica izdvaja svoju profesorku Anetu Ilić i maestru Darinku Matić Matović. „Imala sam priliku da sarađujem i učim od nekih svojih uzora: Veselina Kasarova, Eme Kirbi, Diane Damrau. Uz pomoć Operosa operske akademije, učila sam od Dženifer Larmor i Darine Takove. Tako se dio mog sna ostvario. Takođe, moje kolege su sjajni muzičari i uvijek uživam radeći koncerte ili produkcije. To su moji omiljeni muzičari.”

Pored opere i lida, repertoar Olivere Tičević čine razna duhovna i kamerna djela, kao i djela savremenih kompozitora. Premijerno je izvela kompozicije Žarka Mirkovića, Nine Perović, Marka Kovača, Draška Adžića i drugih. Trenutno je angažovana na više operskih i vokalno-instrumentalnih projekata u Bernu, Beču i Oslu. „Izvodim djela iz svih epoha klasične muzike, a svaka od njih nosi mnogo kompozitora koje bih izdvojila. Umjesto toga, ja biram naše snage: Žebeljan, Mirković, Perović, Adžić, Kovač, Marković. To je sjajna muzika koja ispisuje nove strane muzičke istorije Balkana.“

The post Muzičko naličje: Albina Smajlović i Olivera Tičević appeared first on Portal Mladi.

Pročitajte: Damjan Jovičin i David Mastikosa, mladi kompozitori

Muzička svestranost

RADAN JOVANOVIĆ (1990) počeo je da svira klavir sa devet godina u Muzičkoj školi „Josip Slavenski“ u Beogradu, u klasi prof. Ljiljane Jevtić, gdje stiče osnovno i srednje muzičko obrazovanje na klavirskom i teoretskom odsjeku. Proglašen je đakom generacije, a 2009. godine upisuje se na klavirski odsjek Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu, u klasi prof. Ninoslava Živkovića, gdje diplomira 2013. godine i naredne godine stiče master diplomu u istoj klasi.

Kao solista nastupa na brojnim koncertima (Velika dvorana Kolarčeve zadužbine, Skupština grada Beograda, Etnografski muzej, Paviljon Cvijete Zuzorić, Studentski kulturni centar, Festival „Osmatranja“ Kraljevo i dr.) i takmičenjima u zemlji i inostranstvu. Među brojnim nagradama izdvajaju se: prva nagrada na Republičkom takmičenju muzičkih škola Srbije 2007. godine, prva nagrada i laureat na Međunarodnom takmičenju „Mihailo Vukdragović“ 2008. i 2009. godine, prva nagrada i laureat na X pijanističkom konkursu EPTA-Srbije 2008. godine i prva nagrada i laureat na VI takmičenju mladih pijanista „Dr Vojislav Vučković“ u Beogradu 2009. godine.

Angažovan je i kao kamerni muzičar u sastavu klavirskog trija „Noir“, zajedno sa Sanjom Miladinović (violina) i Majom Panković (violončelo) sa kojim bilježi nastupe u Galeriji Kolarčeve zadužbine, MŠ „Stevan Mokranjac“ u Beogradu, Dečjem kulturnom centru Beograd, na Festivalu „Osmatranja“ Kraljevo, Stringfestu u Sremskoj Mitrovici i drugim koncertnim prostorima.

Na standardno i veoma aktuelno pitanje kako jedan uspješan mladi umjetnik vidi scenu u našoj sredini, Jovanović odgovara: „Muzička scena u Srbiji jako podseća na fudbalsku. Imamo veliki broj talentovanih muzičara koji ovde nemaju priliku da pruže maksimum svog potencijala. Onaj ko može sebi finansijski da priušti, odlazi u inostranstvo i ostvaruje svoje potencijale. Neko od njih tamo i ostane, a neko se i vrati. Onaj ko ne uspe da ode u inostranstvo, osim jednog zanemarljivog procenta, uglavnom se zadovolji nečim što će mu pružiti zaradu za život, a što nije ni peti deo muzičkog potencijala te osobe, jer prilike nema, a živeti se mora”.

O umjetnicima koji su već ostvareni u inostranstvu i žele da se vrate ovde i pomognu razvitku, u ne svim, ali u većini slučajeva, Jovanović je rekao da često nailaze na rampu. „Kao i fudbaleri kad dođu da igraju za reprezentaciju. Večito neki problemi. Lično smatram da kada bi se mnogo više bavili muzikom samom kakva jeste, udubljivanjem u samu njenu srž, njeno razumevanje, mnogo bi se manje bavili drugim stvarima, koje očigledno škode kvalitetu muzike u Srbiji.”

U toku studija klavira, Radan se upisuje na dirigentski odsjek Fakulteta muzičke umetnosti u klasi prof. Bojana Suđića. Tokom 2011. i 2012. godine bio je angažovan kao asistent dirigenta u Horu Braća Baruh, kojim je dirigovao na nastupima u Velikoj dvorani Kolarčeve zadužbine, Galeriji Fresaka i drugim koncertnim prostorima.

Pohađao je majstorske kurseve dirigenata Ronalda Kolmana (Belgija), Kristijana Mandeala (Rumunija), Roberta Duartea (Brazil) i Kristijana Orošanua (Rumunija). Godine 2013. dirigovao je premijeru Sonate za dva klavira, čelestu i udaraljke Vladana Radovanovića u Velikoj dvorani Kolarčeve zadužbine.

U januaru 2014. godine zajedno sa klarinetistkinjom Jovanom Lađević i drugim kolegama sa Fakulteta muzičke umetnosti osniva omladinski orkestar „Beogradski simfoničari“, sa kojim je do sada ostvario veliki broj zapaženih nastupa u saradnji sa mladim srpskim solistima, većinom studentima. Iste godine, kao asistent diriguje Jevrejskim kamernim orkestrom iz Beograda na koncertu u Velikoj dvorani Kolarčeve zadužbine. Godine 2015, u okviru masterklasa maestra Kristijana Orošanua u Brašovu (Rumunija), diriguje orkestrom Kamerata Kronstadt, a iste godine na koncertima u Milanu, Breši i Sirmioneu (Italija) diriguje Orkestrom stotinu mladih, sastavljenog iz talentovanih mladih muzičara iz Italije, Slovenije, Austrije, Češke i Makedonije.

Kao omiljene kompozitore, koje rado sluša proteklih mjeseci, Jovanović je izdvojio Jozefa Hajdna i Antonjina Dvoržaka, a od dirigenata Serđija Ćelibidakea i Vaclava Nojmana, dok mu je najdraži pijanista Muraj Peraja. „Svi su mi oni uzori. Stalno čovek nailazi na nešto novo, pa mu je uvek omiljeno ono što je najsvežije.”

Spoj roka i simfonije

DUŠAN UROŠEVIĆ (1990) rođen je u Loznici, gdje je stekao osnovno obrazovanje i završio Nižu muzičku školu „Vuk Karadžić“, smjer violina. Godine 2005. upisao je Srednju muzičku školu „Stevan Stojanović Mokranjac“ u Bijeljini, gdje je uspješno maturirao na dva smjera – muzički izvođač – violinista i muzički saradnik – teoretičar.

U akademskoj 2009/2010. upisao je Akademiju umjetnosti Slobomir P univerziteta, i to dva smjera – dirigovanje i muzičku teoriju i pedagogiju. Tokom sedam godina provedenih u Bijeljini bio je član hora „Srbadija“ sa kojim je nastupao na raznim domaćim i internacionalnim festivalima širom Evrope (Njemačka, Slovačka, Austrija), od kojih se posebno izdvaja „World Choir Games“ (2008), poznat kao Horske olimpijske igre, u organizaciji Musica Mundi u Gracu (Austrija).

Potom, radio je na projektu prekogranične saradnje između Bosne i Hercegovine i Srbije, „Na Drini ćuprija“, u kojem je učestvovao kao izvođač, a gdje su pod patronatom Evropske komisije hor „Srbadija“ i Kraljevski gudači sv. Đorđa izveli dvadeset koncerata u ove dvije zemlje.

Od 2013. godie svoje studije nastavlja u Banjoj Luci i to na dva smjera – dirigovanje i muzička teorija i pedagogija. Aprila mjeseca tekuće godine učestvovao je u izvođenju operete „Orfej u podzemlju“ u Narodnom pozorištu Republike Srpske kao član hora opere. U junu naredne godine diriguje orkestrom Akademije umjetnosti na koncertu mladih kompozitora Republike Srpske, a u decembru na koncertu „Veče V.A. Mocarta“ i Studentskom balu.

Oktobra mjeseca 2015. godine izabran je na mjesto demonstratora na katedri za dirigovanje na predmetima Orkestar 1–8. Sa Akademskim orkestrom sarađivao je na koncertima u sklopu manifestacije „Dani Vlade S. Miloševića”: Koncert savremene muzike (april 2014 – Muzej RS i februar 2015 – Banski dvor), Muzička romansa (asistent dirigenta, april 2016.). U mjesecu junu, za Svjetski dan muzike, diriguje akademskim gudačkim orkestrom koncert posvećen domaćim autorima, pod nazivom „Vrijeme je za domaće!”.

„Smatram da muzička scena Republike Srpske krije neverovatnu snagu i potencijal uprkos slabe finansijske podrške državnih institucija zaduženih za kulturne delatnosti. Međutim, zemlje našeg okruženja bitišu u jednom nestabilnom, na prvom mestu, ekonomskom društvu. U takvoj situaciji nije ni čudo zašto su kultura i umetnost često na najnižim granama finansijskog stabla.„, kaže Dušan.

„Drugi problem jeste tekovina komunističke svesti i teorije da je država dužna da obezbedi i popunosti finansira kulturna dešavanja i institucije. Negde se pojam mecene izgubio”, dodaje mladi dirigent. Kao centar najvećih problema modernog društva, Urošević je izdvojio osnovni obrazovni sistem, kojeg treba promijeniti. „Srbija se bori sa sličnim problemima, ali njen najveći problem je centralizacija, pored svega što sam već naveo za Republiku Srpsku.”

U avgustu 2015. godine, Dušan postaje dirigent „Rok simfonije” iz Banjaluke, sa kojima je realizovao do sada deset koncerata, među kojima se izdvajaju: Zvorničko kulturno ljeto (Zvornik, avgust 2015), Dani Republike Srpske u Srbiji (Novi Sad, SNP, oktobar 2015), Novogodišnji koncert na Trgu slobode (Novi Sad, decembar 2015), Koncert domaće Rok simfonije (Banja Luka, NPRS, februar 2016) i Koncert Rok simfonije na Kastelu (Banja Luka, jun 2016). „Rok simfonija” predstavlja projekat zamišljen kao kombinacija dva muzička žanra koji svakako nisu u prvom planu, a u pitanju su umjetnička i rok muzika.

Kako kaže: „Još jedan od problema koji uočavam, a zbog kojeg će me verovatno mnoge kolege osuditi jeste položaj umetničke javnosti koja ‘nosom para oblake’, ne shvatajući da na taj način umetnost čini još daljom od društva i na prvom mestu običnih ljudi. Zaboravljaju da se Betoven i Karajan samo jednom rađaju, a da je muzika isključivo nama nedodirljiva. Zato, učinimo je što pristupačnijom!”

Najdraži umjetnici su uvijek inspiracija i podstiču mlade da budu još bolji. Naime, Dušan od svih dirigenata izdvaja Leonarda Bernštajna zbog njegovog pristupačnog stava i enegije kojom plijeni, ali i Lorin Mazel kao, kako smatra, najboljeg dirigenta koji je izveo Dvoržakovu Simfoniju „Iz Novog svijeta”. Svoje interesovanje okrenuo je ka kompozitorima, naročito domaćim, koji su inspirisani folklorom (u širem smislu) i Vizantijom. Kompozitor, mislilac, muzički teoretičar i pedagog, čiji ga rad i pojava posebno oduševljavaju jeste Svetislav Božić. „Muzika koju Božić stvara nije ovozemaljska. Često volim da kažem ‘profesor Sveto’, čovek i u njemu čitav univerzum.”

U narednom tekstu, čitaćete o dvije mlade, ali izuzetno uspješne solo pjevačice.

The post MUZIČKO NALIČJE: Radan Jovanović i Dušan Urošević, dirigenti appeared first on Portal Mladi.

Putovanja koja inspirišu

Damjan Jovičin rođen je u Beogradu. Osnovnu i srednju školu završio je u Prijedoru, a trenutno je student kompozicije u klasi profesora Zorana Erića u Beogradu. Od velikog broja osvojenih nagrada, izdvajaju se: druga nagrada u kategoriji solo saksofon za kompoziciju Jutro u parku Manjež na konkursu Rudolf Bruči organizovanom u okviru AUNS, potom prva nagrada na Međunarodnom pijanističkom takmičenju u Smederevu za djelo Mistral za violu i klavir, prva nagrada za kompoziciju Varijacije za klavir na takmičenju uporednog klavira u okviru festivala Isidor Bajić, gdje je Damjan osvojio nagradu i kao pijanista.

Jovičin je učestvovao na međunarodnim kursevima i festivalima kao što su: Walden Creative Musicians Retreat (Dablin, Nju Hempšir, SAD), Izlog suvremenog zvuka (Zagreb), Trstenice Symposium for Composers and Percussionists 2015 (Trstenice, Češka Republika), Festival Ruid al Sud 2015 (Novi Sad), KoMa 11 i KoMa 12 (Beograd), Summer Workshop for Contemporary Music 2014 (Novi Sad), FESTUM i Letnja umetnička škola Univerziteta umetnosti (Beograd).

Pročitajte: Ana Krstajić – Borite se za umetnost

Sarađivao je sa brojnim poznatim kompozitorima, a njegova djela izvođena su u Srbiji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini, SAD-u i Češkoj Republici. U prethodnih šest mjeseci, ovaj mladi autor imao je desetak izvođenja u kojima su, između ostalih izvođača, učestvovali i Zagrebački ansambl flauta i Mivos Quartet iz Njujorka.

O savremenoj muzičkoj sceni na našim prostorima i kompozitorskom djelovanju, Jovičin je istakao: „U radu drugih kompozitora najviše cenim originalnost. Savremena muzička scena na ovim prostorima je raznovrsna. Po mom mišljenju, putovanja su jako važna za iskustvo umetnika što podrazumeva saradnju sa različitim umetnicima, uvid u različite estetike koje postoje paralelno u svetu. Muzika nije lokalni pojam pogotovo u ovo vreme. Pored istaknutih prošlih i sadašnjih srpskih umetnika, svakako treba imati u vidu i sva ostala umetnička ostvarenja koja ponovo u nama probude unutrašnju snagu i ljubav prema umetnosti, ono nešto zbog čega smo i sami počeli da stvaramo“.

Uspon muzičke scene

David Mastikosa rođen je u Prijedoru, gdje je završio osnovnu i srednju muzičku školu (odsjek klarinet i muzička teorija). Trenutno je student kompozicije master studija na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu i na Akademiji umjetnosti u Banjoj Luci, u klasi prof. Tatjane Milošević Mijanović. Ovaj mladi kompozitor iza sebe ima preko pedeset kompozicija koje su izvođene širom svijeta: u Bosni i Hercegovini, Srbiji, Hrvatskoj, Italiji, Španiji, Portugalu, Francuskoj, Holandiji, Belgiji, Japanu, Južnoafričkoj Republici i SAD-u.

Djela ovog autora prihvaćena su sa velikim odobravanjem, a njegov uspjeh obezbijedio mu je mjesto asistenta na Katedri za muzičku teoriju i pedagogiju na Akademiji umjetnosti u Banjoj Luci. Izdavačke kuće poput Alea Publishing & Recording (Takoma, Vašington, SAD) i Ayotte Custom Musical Engravings (Detroit, Mičigen, SAD) publikovale su nekoliko Mastikosinih kompozicija: Memories `92 za solo flautu (2012), Impressions  françaises  za gudački kvartet  (2013), Metastasi  della  felicità za bas-klarinet solo (2013), 60 seconds! za bas-klarinet solo (2014) i Talons za dva bas-klarineta (2015).

Predanost muzici i uspjeh u komponovanju mladog kompozitora krunisani su i značajnim nagradama i priznanjima: nagrada za najboljeg studenta kompozicije na AUBL, AMUS-ova nagrada za najboljeg kompozitora na AUBL, prva nagrada za djelo iRitual (za klavir i čovjeka) na Trećem međunarodnom pijanističkom takmičenju u Smederevu i nagrada grada Banja Luka za izuzetan doprinos razvoju kulture i umjetnosti u Banjoj Luci.

Naime, Mastikosina djelatnost usmjerena je ka razvoju kulture prvenstveno u Republici Srpskoj, gdje živi i radi. U razgovoru sa autorom, saznali smo njegovo mišljenje o trenutnoj slici umjetničke scene u Republici Srpskoj i Srbiji: „Slika muzičke scene u Republici Srpskoj poprilično se popravlja i ide uzlaznom putanjom. Moj komentar se odnosi prije svega na Banja Luku. Od 2010. godine do danas Akademija umjetnosti Univerziteta u Banjoj Luci iznjedrila je više kompozitora koji su i dalje aktivni i rade na poboljšanju savremene muzičke scene u Banjoj Luci, pa i uopšte u regionu.

Nova generacija kompozitora završila je studije u klasi prof. Tatjane Milošević Mijanović i po prvi put Banjoj Luci donijela samostalne koncerte pod nazivima Veče savremene muzike. Smatram da je u Srbiji stvar dosta razvijenija, postoji veći broj kompozitora, pa imamo i Tribinu kompozitora, više tendencija, struja i različitih škola. Ono što bih volio promijeniti jeste prije svega da ljudi koji su školovani, učeni i dobri u svom poslu dobiju svoje zaslužene pozicije. Nema dovoljno tog žara za promjenama, za napretkom i uglavnom pogrešni ljudi sjede u udobnim foteljama“.

Damjan Jovičin i David Mastikosa ističu da je o uzorima u stvaranju teško diskutovati i uopšte ih tražiti, ali da postoje neke smjernice kojim se vode u svom radu. „Ponekad, koliko god da smo kolektivno orijentisani, volimo mi i tu individualizaciju, pogotovo kompozitori. Većinu vremena trebalo bi da posvećujemo svojoj originalnosti, razmišljanju o svojim idejama i naposljetku sveukupnom stilu kojeg gradimo ili kojem se priklanjamo svjesno ili nesvjesno“, ističe Mastikosa.

U sledećem tekstu, otkrićemo vam lica dva mlada dirigenta, odnosno njihove stavove, želje i korake ka uspjehu.

Izvor fotografija: Facebook

The post MUZIČKO NALIČJE: Damjan Jovičin i David Mastikosa appeared first on Portal Mladi.

Autobiografski detalji su iskombinovani sa izmišljenim i tako je nastao lik koji nije ni Čak ni Džoni ali je postao simbol muzičkog pravca čiji je nezvanični otac upravo Beri, a njegove dogodovštine će se nastaviti i u pesmama Go, Go, Go i Bye, bye Johnny. U dokumentima rokenrola ne postoje podaci kao što su tačno vreme i mesto rođenja, ime roditelja niti ime pesme sa kojojm je počeo da živi, ali se sumnja da su za sve krivi Čak Beri i pesma Maybellene . “Ako hoćete da rokenrolu date drugo ime, nazovite ga Čak Beri”, rekao je Džon Lenon, jedan od onih obožavatelja koji su najviše puta svirali obrade pesama starog dobrog majstora.

Kada počinjemo priču o Džoniju Bi Gudu, moramo da odemo u blizinu Nju Orleansa, duboko u Lusijanu gde se u šumi krije njegova rodna koliba. Kada počinjemo priču o Čarlsu Edvardu Andersonu Beriju, vraćamo se u 1926. godinu, državu Misuri, grad Sent Luis i prisustvujemo rođenju člana afromaeričke porodice koja pripada srednjoj klasi. Ne baš najbolji sklop okolonisti za rađanje deteta, ali 29 godina kasnije biće pravo vreme za rađanje rokenrola.Detinjstvo je obeleženo pevanjem u horu, sviranjem gitare na priredbama, učenjem kako se ovaj instrument svira i voli od bluzera, a  tinejdžerski dani obeleženi su jednom pljačkom i odlaskom u zatvor u koji će se Beri više puta u životu vraćati iz različitih razloga.

Radio je u fabrici automobila i završio frizersko-kozmetičarsku školu, a onda je jednog dana odlučio da postane Džoni i priključuje se Sir John triju poznatom po klupskim svirkama. Jasno mu je da je Džoni Džonson vođa benda, ceni njegovo umeće sviranja na klavijaturama, muzikalnost i posvećenost, ali ipak nenamerno (to je jednostavno u njegovoj prirodi) preuzima ulogu onoga oko koga se šou vrti. Klub se puni jer publika želi da čuje tog gitaristu koji je spojio kantri i bluz zvuke pa čak napravio i nešto novo i potpuno prepoznatljivo što još uvek nema naziv a proslaviće se kao rokenrol. Čak i oni koji su mislili da je lud i sa nepoverenjem gledali ove njegove mikseve, nisu mogli da odole a da ne zaplešu. Bila je to 1953. godina i u Americi se svet delio na belce i crnce. Sve dok ih Beri nije ujedinio. Crnog gitaristu inspirisanog kantrijem (koji je pre svega muzika belaca) dolaze da čuju svi. I svi su saglasni da je to dobar provod.

Dvadesetdevetogodišnji Čak  okuplja oko sebe znatno mlađu publiku, a 1955. godine odlazi u Čikago, obilazi klubove i u razgovoru sa muzičarima pokušava da sazna kako može da snimi ploču. Kada mu Leonard Čes traži da u njegov studio donese neki snimak, ni ne sluti da će dobiti nezvanično prvu rokenrol pesmu u istoriji, Maybellene. U priličnoj žurbi da snimi bilo šta Čak Beri je snimio obradu kantri pesme Ida Red. „Samo“ je potpuno promenio muziku, tekst prilagodio tadašnjim tinejdžerima koji vole brze automobile, i preko noći postao glavno ime na svim top listama a prodati primerci singla izražavali su se u milionima.

Svaka od naredne tri godine obeležena je po jednom istorijskom pesmom, a sve zajedno su imale nesaglediv uticaj na dalji razvoj rokenrola. Bilo je onih koji su se čudili zašto on u tim godinama peva o tinejdžerima, a Čak je sve objasnio rečima “ne pevam o sebi već o ljudima koji me slušaju”. A slušala ga je američka populacija koja je pretrpela i donela najveće promene u svakodnevnom životu i načinu zabave. Posleratni tinejdžeri koji za razliku od ranijih generacija mogu da uživaju u izlascima, svirkama, zabavi, postaju buntovnici koji rokenrol vide kao način oslobođenja od svega što pritiska ne samo njih već što je sputavalo sve ranije generacije. Jedan od njihovih idola je ovaj majstor na gitari koji je jednostavnim i duhovitim tekstom govori umetsto njih. A on je uvek pratio njihove rekacije na svirkama i pre svega želeo da ih dobro zabavi i “just let them hear some rock’n’roll music”.

Pročitajte koje pesme imaju najviše obrada, a neke od njih možda niste ni čuli u originalu

Berijeve pesme su među najviše puta obrađenim, a među velikim muzičarima koji su ih obradili najčešće se pominje ime Bitlsa. Omiljena pesma članova ovog benda, još iz vremena pre okupljanja, bila je Roll Over Beethoven kojom je Beri poručio da će rokenrol pomračiti slavu klasičnoj muzici. Naslov aludira na izreku da bi se neko okrenuo u grobu kada bi znao šta se sada dešava, a u ovom slučaju to je Betoven koji treba da prenese Čajkovskom da je Beriju potrebna injekcija ritma i bluza.

Pesme iz pedesetih i šezdesetih su obeležile čitavu Berijevu karijeru, iako u penziju ne namerava da ode ni sada kada se približava devedesetom rođendanu, a u 2014. godini je pored velikih koncerata i tv emisija prenošenih uživo svake srede svirao u jednom klubu održavajući skoro dvadesetogodišnju tradiciju. Početak karijere je bio toliko plodonosan da nije morao da snima stalno nove pesme, dovoljno je da se pojavi i odsvira nešto čime je istorija počela. Naravno uvek uz brojne improvizacije, šale i pepoznatljive scenske pokrete. Već sedamedesetih godina je na svoje turneje krenuo sam. Tačnije sa gitarom. Smatrao je da mu bend nije potreban jer u svakom gradu postoje ljudi koji znaju da sviraju njegove pesme. I bilo je tako jer je bilo nemoguće svirati rokenrol a ne znati ih. Tako su brojni mladi muzičari dobili priliku da sviraju sa čovekom od koga je sve počelo, a među njima je bio i Brus Springstin. Drugi poznati obožavatelj, Kit Ričards, pamti drugačiju anegdotu sa njegovog koncerta – kada je u bekstejdžu želeo da dodirne gitaru svog idola, od Čaka, koji ga nije prepoznao već je mislio da je samo još jedan dosadan fan, dobio je udarac pesnicom.

Osamdesetih godina Čak Beri nastavlja sa životom rokenrol zvezde i ne prestaje da bude u centru pažnje. U ovoj deceniji je otvoren Rokenrol Hol slavnih, a jedan od prvih ljudi koji su ušli bio je, sasvim logično, on. U to vreme je snimljen i biografski dokumentarac  Hail! Rock’n’roll, dobija Gremi nagradu za životno delo i posle dužeg vremena na jednom od koncerata ponovo svira sa Džonijem Džonsonom.

Kada se sve sabere pred devedeseti rođendan, potrebno je mnogo redova ispisati da bi se nabrojale sve nagrade koje su pripale Čak Beriju i da bi se spomenule sve liste na kojima se našao među najboljima i najvećima, kao i liste na kojima su njegove pesme došle na sam vrh najuticajnijih i najprepoznatljivih. Teorijski nije isključena ni mogućnost da rokenrol priču o Džoniju slušaju i bića sa drugih planeta. Ovo je jedina rokenrol pesma koja se našla na čuvenoj zlatnoj ploči koju je Vojadžer 1977. godine odneo u svemir, a na kojoj su zabeleženi različiti tonovi i slike koji prestavljaju ljude i dela koja su stvorili. Ako neko preko ovih podataka želi da upozna civilizaciju daleke plave planete, pred njim će sasvim sigurno zasijati ime Džoni Bi Gud, a kada je reč o rokenrolu Čak je sve rekao: “Ne postoji ništa novo pod Suncem. Zato me ne optužujte da sam prvi, samo pustite da traje”. Nema šta da se doda, osim: „Go, Johnny, go!“

The post Rokenrol rečnik: Čak Beri appeared first on Portal Mladi.

Muzika nas okružuje i prati u stopu, vešto se preplićući sa našim svakodnevnim aktivnostima. Neke pesme nas umiruju, druge inspirišu i podstiču na razmišljanje, treće pomažu da se skoncentrišemo. Muzika budi uspomene, menja naše raspoloženje, pokreće nas, motiviše da trčimo dalje i skočimo više, lupkamo nogama o pod, tera nas na ples i paranje glasnih žica…

Svako od nas, bilo da je strastveni ljubitelj dobrog zvuka ili neko ko se na pesmu svesno ne obazire, barem jednom osetio je moć uticaja koji muzika ima na raspoloženje.

Da li ste znali da su istraživanja kanadskog univerziteta McGill otkrila fiziološku pozadinu onoga što smo svi nesumnjivo iskusili? Studija je pokazala da slušanje muzike podstiče lučenje dopamina – prenosioca signala između naših nervnih ćelija, poznatog kao hormon zadovoljstva koji se često dovodi u vezu i sa motivacijom. Već je poznata uloga muzike u lečenju pojedinih oblika depresije, a istraživanja poput ovih podstiču razvoj muzikoterapije, pomažući joj da se izbori za svoje mesto u procesima lečenja sve većeg broja pacijenata.

Ako ste i vi jedan od onih, koji poput mene, teško drugima mogu da objasne zašto je muzika neraskidivi deo njihovog dana i kakav osećaj i euforiju muzičko iskustvo i skakanje u prvim redovima na koncertima pružaju, sada imate naučni dokaz kao tajno oružje.

Kakva je spona između muzike i bola?

Istraživanje Brunel univerziteta u Velikoj Britaniji pokazalo je da su se pacijenti koji su pre, u toku, ili nakon operativnog zahvata slušali muziku brže oporavljali od grupe pacijenata koji nisu bili izloženi, možemo reći njenom nesumnjivo terapeutskom dejstvu. Bolovi i anksioznost u postoperativnom periodu bili su slabije izraženi, a muzika je doprinela i boljem raspoloženju ispitivane grupe pacijenata. Zanimljivo je i da ritam i melodija primenu nalaze i u terapiji pacijenata sa hroničnim bolovima, a sve češće i u porodilištima. 

Da li ste znali?

• Muzika se primenjuje u terapiji pacijenata sa demencijom. Moć muzike toliko je snažna, da u pojedinim slučajevima može pomoći da se prizovu uspomene, ali i poboljšati sposobnost komunikacije i koordinacije pokreta dementnih pacijenata.

• Terapija muzikom pokazuje se kao uspešna u procesu oporavka ljudi koji su doživeli moždani udar ili neki drugi vid traumatske povrede leve strane mozga, u kojoj se nalazi centar za govor. Sposobnost pevanja vezana je za aktivnost zona u desnoj hemisferi i uz adekvatan vid muzičke terapije pacijenti se podstiču da svoje misli najpre iskazuju kroz pesmu, a zatim se polako i postepeno radi na izostavljanju melodije. 

• Muzikoterapija svoje mesto pronalazi i u procesu lečenja pacijenata sa malignim bolestima. Slušanje muzike smanjuje anksioznost i stres koji se vezuje za proces hemoterapije i radioterapije, a zabeleženo je i smanjenje mučnine i povraćanja kod pacijenata.

• Da je terapija muzikom naročito delotvorna u radu sa dece sa smetnjama u razvoju i da se najčešće primenjuje u terapiji dece sa autizmom?

Još jedno veoma zanimljivo istraživanje sprovedeno je na univerzitetu York u Kanadi. Deca predškolskog uzrasta podeljena su u dve grupe pri čemu je jedna učestvovala u muzičkim, a druga u vizuelno-umetničkim radionicama. Treninzi su održavani svakodnevno u trajanju od sat vremena, u toku četiri nedelje. Nakon mesec dana deca su radila testove verbalne i prostorne inteligencije na kojima je grupa učesnika u muzičkim radionicama pokazala značajan napredak u razumevanju reči i pojmova i objašnjenju njihovog značenja kao i razmišljanju u slikama, za razliku od druge grupe čiji rezultati nisu ukazali na napredak ni na testovima verbalne, ni prostorne inteligencije. Ova studija pokazala je da rana muzička edukacija stimuliše moždane funkcije i unapređuje kognitivne sposobnosti deteta, podstičući razvoj zona koje nisu u primarnom fokusu muzičkih radionica. 

A kako muzika može olakšati svakodnevnicu jednog studenta?

Uticaj na koncentraciju i produktivnost

Istraživanja su pokazala da slušanje muzike može podstaći vizuelno pamćenje i smanjiti vreme potrebno za obavljanje ponavljajućih i monotonih radnji, vodeći njihovom efikasnijem obavljanju. Klasična dela su uglavnom ta koja predlažu za muzičku podlogu u toku učenja međutim meni na primer, u zavisnosti od toga koji predmet učim, prija muzika različitog tempa i intenziteta. Pronađite onu koja vama najviše pomaže da se fokusirate, bilo da je reč o zvucima akustične gitare, klasičnoj ili džez muzici i spremni ste za nove školske izazove.

Ideja: Kada ste umorni i koncentracija vam opada, stavite slušalice i pustite neku energičnu pesmu koja će vas razbuditi i prodrmati vaše vijuge.

Relaksacija 

Slušanje lagane muzike usporava disanje, smanjuje broj otkucaja srca u minutu, oslobađajući napete mišiće tenzije i delujući smirujuće na celokupan organizam. Muzika je i odličan pomoćnik u borbi sa stresom, što je pokazao veliki broj istraživanja.

Ideja: Upišite se na jogu i iskusite kako spoj smirujućih melodija i pokreta deluje na stres i smanjuje napetost, što može naročito biti korisno za vreme ispitnog roka.

Nadam se da smo vam pomogli da uvidite skrivenu, naizgled neopipljivu, ali posve snažnu moć muzike. Da li ste vi imali prilike da je iskusite? Podelite sa nama svoja iskustva.

Izvori informacija:

Healing Through Music / Harvard Health Publications

Music Training Enhances Children’s Verbal Intelligence

Music may reduce pain and anxiety after surgery

The post NAUČNO DOKAZANO: Muzika utiče na naše zdravlje appeared first on Portal Mladi.

Yesterday

Ne postoji zvanična lista pesama koje su najviše puta obrađene, ali u Ginisovoj knjizi rekorda jasno piše da je na prvom mestu veliki hit Bitlsa, Yesterday, koji je do 1986. godine snimilo 1600 muzičara. Danas broj obrada ove pesme iznosi preko 3000 i neprestano raste. Osim toga, pesma je zauzela značajno mesto na mnogim listama, a Bi-Bi-Si ju je 1999. godine proglasio najboljom pesmom 20. veka. Pesmu je napisao 1963. godine Pol Makartni a dve godine kasnije se pojavila na albumu Help „liverpulskih buba“. Ovo je prva pesma koju je svirao i pevao samo jedan član Bitlsa. Makartni je više puta govorio njenom o nastanku i kako mu se ta pesma jednostavno „vrtela u glavi“ pa je mislio da ona sigurno već postoji. Zato je pre snimanja konsultovao brojne muzičke stručnjake, a oko teksta mu je pomogao Džon Lenon koji je često o ovoj pesmi pričao sa određenom dozom ljubomore. Radni naziv je bio Scrambled Eggs, a Makartni na početku nije znao da će melodija vremenom dobiti tekst koji će od ove grupe, koja je do tada bila tinejdžerska atrakcija, napraviti i stihotvorce balada za odrasle. Na albumu Help, ovu pesmu svira Pol Makartni na akustičnoj gitari u pratnji gudačkog kvarteta što je čini prvom pop rok pesmom sa elementima  klasične muzike.

Neke od poznatijih obrada ove pesme izvode Rej Čarls, Marvin Gej, Tom Džons, Elvis Prisli, Frank Sinatra, Endi Vilijams.

Satisfaction

Pesmu je komponovao 1965. godine Kit Ričards, dok je celokupan tekst osim stiha „Can’t get no satisfaction“ napisao Mik Džeger. Upravo ovaj stih, koji je gramatički neispravan, u velikoj meri je doprineo popularnosti i dopadljivosti pesme. Osim naslova, slušaoce ka ovoj pesmi privlači i melodija na gitari, a sam Ričards je rekao da na živim nastupima nije odsvirao dva puta ovu pesmu na isti način. Pesma je postala neka vrsta zaštitnog znaka Rolingstona, a Džeger je u intervjuima govorio da je uvek potrebna jedna pesma koja će učiniti bend velikim, a njihova je bez sumnje ova koja je prema mišljenju mnogih odlično oslikala duh vremena u kom je nastala. Tekst o čoveku koji ne može da pronađe zadovoljstvo nastao je nakon brojnih turneja po SAD na kojima je Džeger dobro video loše strane američkog života i komercijalizacije.

Neke od poznatijih obrada ove pesme izvode Bed Bojs, Dora Hol, Areta Frenklin, Bil Kozbi, Šedous, Džimi Hendriks.

Imagine

Ako je Džon Lenon potajno žalio što nije napisao pesmu Yesetrday, već 1971. godine je dobio priliku da snimi svoju pesmu koja će postati jedan od najvećih hitova sa velikim brojem obrada. I pesma Imagine je ušla u Ginisovu knjigu rekorda 2002. godine ali je zauzela drugo mesto među omiljenim britasnkim singlovima svih vremena. Prvo mesto je ustupila pesmi Bohemian Rhapsody. Pesma je postala svetska himna pacifizma, a Lenon ju je nazivao virtuelnim manifestom komunizma, iako nikada nije zastupao ovu kao nijednu drugu ideologiju. Stvari o kojima je Lenon maštao su svakog dana sve dalje od ostvarivanja pa pesma ne gubi na aktuelnosti već više od 40 godina. Autorska prava danas pripadaju Joko Ono kojoj su se mnogi autori obratili sa željom da obrade pesmu ali da izbace stihove u kojima se pominje kako bi svet bio lep kada ne bi postojale religije, što je ona odbila. Klavir na kome je Lenon komponovao pesmu obišao je veliki deo sveta u cilju promovisanja mira, a 2000. godine je otkupljen za 2 miliona dolara i vraćen u Liverupul, u muzej posvećen Bitlsima.

Neke od poznatijih obrada ove pesme izvode Dajana Ros, Elton Džon, Nil Jang, Antonio Banderas, Madona.

Summertime

Jedna od pesama koje su toliko puta obrađene da je teško ispratiti njihovu istoriju i vratiti se na sam početak, vreme nastanka i ime osobe koja je za to zaslužna, jeste i Summertime. Danas je najpoznatija verzija koju peva Dženis Džoplin, a ona je ovu pesmu otpevala i na samom kraju svog poslednjeg koncerta samo godinu dana nakon nastupa na Vudstoku 1969. godine. Ipak, Summertime je dosta starija pesma, a jedno od prvih izvođenja se vezuje za folk operu Porgy and Bess koju je komponovao Džordž Geršvin 1934. godine. Kao materijal je iskorišćena starija poema o životu crne zajednice u Čarlstonu i spiritulana muzika Afro-Amerikanaca, a neki muzičari u ovoj pesmi prepoznaju i elemente stare ukrajinske uspavanke. Pesma se danas smatra džez standardom i doživela je brojne obrade i izvođenja u filmu i predstavama, a snimljena je čak oko 2000 puta.

Prvu popularnu obradu ove pesme pevala je Bili Holidej, a među muzičarima koji su je snimili nalaze se i Ela Ficdžerald, Luj Amstrong, Nina Simon, Zombis, Soni i Šer.

Over the Rainbow

Filmski klasik iz 1939. godine „Čarobnjak iz Oza“ dobio je samo jednog Oskara i to za pesmu koja možda samo igrom slučaja nije izbačena iz filma, Over the Rainbow. Zapravo, producenti su smatrali da pesma predugo traje i da usporava radnju na samom početku filma, ali su je ipak zadržali. Danas je kultna u istoj meri kao i sam film. Muziku za ovu pesmu, koju je Američki filmski institut proglasio najboljom filmskom pesmom svih vremena, napisao je Harold Arlen, a tekst je napisao Jip Harburg. Iako pesma na prvi pogled opisuje sanjarenja jedne devojčice koja poput Alise želi da ode u zemlju u kojoj će biti sve kao u njenoj mašti, pesmi je često pripisivana politička konotacija. Zato je i postala svojevrsna američka himna i patriotska pesma jer je tumačena kao izražavanje nade u program Frenklina Ruzvelta koji je trebalo da zemlju izvuče iz Velike depresije.

Među brojnim muzičarima koji su obradili ovu pesmu nalaze se Erik Klepton, Frenk Sinatra, Selin Dion, Barbara Strejsend i Kajli Minog.

Knockin’ on Heaven’s Door

Bob Dilan je 1973. napisao pesmu Knockin’ on Heaven’s Door za vestern Pat Garrett and Billy the Kid, tačnije za scenu u kojoj šerif Kolin Bejker umire. Pesma je doživela brojne obrade u različitim stilovima, a Voren Zivon je svoju verziju snimio neposredno pred smrt kada je znao da umire od raka pluća. Bob Dilan je poznat kao neko ko retko dozvoljava da muzičari promene delove njegovih pesaama, ali napravio je izuzetak 1996. godine kada je dopusito Tedu Kristoferu da napiše nov stih posvećen učenicima i nastavnicima ubijenim u masakru u Škotskoj. Upravo ovu pesmu je izabralo 1730 gitarista iz Indije koji su svirajući je 5 minuta postavili rekord kao najveći gitarski ansambl.

Neki od muzičara koji su obradili ovu pesmu su Erik Klepton, Brus Springstin, Bon Džovi i Areta Frenklin.

House of the Rising Sun

Pesma House of the Rising Sun svoju popularnost duguje Enimalsima, a istoričari ne mogu da odrede njeno tačno poreklo niti o čemu prvobtina verzija govori. Kod Enimalsa „kuća izlazećeg sunca“ je kockarnica, a u nekim ranijim verzijama tekst je asocirao na javnu kuću ili zatvor. U svakom slučaju pesma je nastala mnogo pre 1964. godine kada su je momci iz Njukasla snimili. Kroz nju se provlači tradicionalna engleska melodija, ali se pesma često vezuje za afro-američki folk. Možda je upravo zbog toga ovo bila prva pesma britanskog benda koju nisu snimili Bitsli a koja je u SAD doživela veliki uspeh.

Pesmu su obradili i Nina Simon, Bob Dilan, Suprims, Everli Bradrs, Mjuz, Toto i mnogi drugi.

Blue Suede Shoes

Karl Perkins nikada nije imao tako skupu i luksuznu stvar kao što su plave antilop cipele koje se čuvaju za igranke. Ali je čuo od Džonija Keša priču o čoveku koji je imao dovoljno novca za ovu obuću, a način na koji se prema njoj odnosilo ostavio je veliki utisak na njega. Ubrzo je njegova uzrečica kada želi nešto da odbrani postala „ne diraj moje plave antilop cipele“. Godine 1956. one su ušetale i u njegovu pesmu koju je kasnije proslavio Elvis Prisli jer Perkinsu ona nije donela sreću. Dok je vozio prema televizijskom studiju u kome je trebalo da je predstavi, imao je saobraćajnu nesreću u kojoj je njegov brat poginuo, a Perkins je teško povređen. Posle ovog događaja se nikada nije potpuno emotivno oproravio, a promociju pesme je prepustio kolegi Elvisu. „Trebalo mi je 85 milja da postanem prvi rokabili na nacionalnoj televiziji“, govorio je Perkins nad čijim su se stihovima pripadnici starijih generacija zgražavali i nazivali ih đavolskim. Ipak, Blue Suede Shoes je prva pesma koja je u isto vreme bila hit na američkim pop, kantri i R’n’B listama.

Osim Elvisa, ovu pesmu su obradili i Klif Ričard, Bil Haley and His Komets, Badi Holi, Džimi Hendriks, Skorpions i Raj Kuder. 

My Way

Pesma My Way je postala zaštitni znak Frenka Sinatre, iako ju je za ovog pevača napisao drugi poznati muzičar Pol Enka. Tačnije, Enka je obradio 1969. godine nešto stariju francuku pesmu Comme D’Habitude koju je pevao Klod Fransoa. Pesma je imala sasvim drugačiji tekst i govorila je o razvodu a u nekim delovima Evrope je bila prilično popularna. Pažnju Pola Enke je privukla tokom jednog njegovog boravka u Parizu. Nakon povratka u Njujork, jedna kišna noć je u 3 ujutru pružila Enki inspiraciju da napiše drugačiji tekst za Frenkija. Sinatra nikada nije preterano voleo ovu pesmu jer je njenu poruku smatrao sebičnom i punom samoljublja. Nekoliko verzija pesme My Way snimio je i sam Pol Enka, a među njima su i dueti sa Hulijom Iglesijasom i Bon Džovijem. Pesma je i danas širom sveta popularna i sastavni deo svakih karaoka žurki, ali na Filipinima treba biti oprezan jer statistika govori da uvek kada je neko na ovakvim događajima peva, izbije tuča.

Džipsi Kings su ovu pesmu pevali na španskom, Seks Pistols su napravili pank  verziju a obradili su je i Robi Vilijams, Elvis Prisli, Klif Ričard, Brenda Li, Tom Džons i mnogi drugi.

Poznatije od originala

Girls Just Wanna Have Fun

Malo ko nije čuo veliki hit iz osamdesetih Girls Just Wanna Have Fun, ali još manje je onih koji znaju da je originalnu verziju 4 godine pre Sindi Luper pevao Robert Hazard, a da tekst nije bio identičan i imao je sasvim drugačiju poruku. Dok je Sindi pevala o samostalnim ženama koje znaju šta žele, a žele da se zabavljaju, Robert je bio prilično šovinistički nastrojen a glavni junak pesme objašnjava roditeljima da ne želi da se uozbilji jer ženama je potreban muškarac samo radi zabave.

I Love Rock’n’Roll

Još jedna pesma iz osamdesetih u kojoj su muške i ženske uloge postavljene potpuno drugačije u odnosu na samo nekoliko godina ranije jeste i I Love R’n’R. Pesmu je proslavila Džoan Džet, a u originalu je izvodi grupa Erous. Međutim, zbog njihvog sukoba sa izdavačkom kućom i štrajka novinara, pesma je jedno vreme bila zaboravljena.Među hitove ju je lansirala Džoan Džet koja ju je snimila najpre sa članovima Seks Pistolsa a kasnije i sa bendom Blek Harts. Pesma danas ima tridesetak verzija, a za njenu popularnost je u velikoj meri zaslužna energija koju je ova rokerka donela. Džoan je u ovoj pesmi, za razliku od njene originalne verzije, devojka koja odvodi momka koji joj se dopada sa žurke, a nakon toga je postala inspiracija ženskog roka.

Hey Joe

Džimi Hendriks je 1966. snimio pesmu Hey Joe, iako nije mnogo voleo da peva i nije bio ni blizu toliko siguran u sebe kao kad svira. Prvi snimak ove pesme je nastao godinu dana ranije zahvaljujući grupi Livs, a njen orignalni autor je nepoznat. Niko ne poseduje autorska prava na ovu pesmu, pa može da je snima ko god želi, što je dovelo do toga da ona ima oko 400 obrada. Pretpostavlja se da je prva verzija nastala u nekom folk klubu u Edinburgu pedesetih godina i da ju je svirao Bili Roberts ne sanjajući šta će sa sa njom u godinama koje slede dogoditi i da će se u nekom delovima sveta ljudi svakom Amerikancu obraćati rečima „Hey Joe“.

China Girl

Pesma China Girl rezultat je saradnje Dejvida Bouvija i Igija Popa, ali se prvo pojavila na Igijevom allbumu The Idiot iz 1977. godine, a Bouvijeva znatno uspešnija verzija je snimljena šest godina kasnije. Pesma je nastala tokom njihovog zajedničkog boravka u Berlinu, a inspirisana je aferom koju je Igi Pop imao sa jednom devojkom iz Vijetnama. Tumačenja pesme su brojna od onih po kojima je opevana samo ljubavna veza između dvoje ljudi koji pripadaju različitim kulturama do onih po kojima je simbolično prikazana zavisnost od droge. Sve u svemu, činjenica je da se lepa Kuelan u Parizu u tajnosti viđala sa čovekom koji je prvi snimio ovu pesmu iako nije govorila engleski, a čuveni muzičar nije znao francuski. Činjenica je i da deo teksta pesme glasi „I’ll ruin everything you are, I’ll give you television“, a da li je Igi Pop kao pripadnik američke kulture žalio što ona kvari neke druge kulture, za sada ostaje u domenu nagađanja i slobodnog tumačenja.

I Wiil Always Love You

Film Telohranitelj, sa Kevinom Kostnerom i Vitni Hjuston u glavnim ulogama, osvojio je publiku 1992. godine. Još veću pažnju i dugotrajniju slavu je stekla pesma I Wiil Always Love You koja je dobila brojne nagrade ali ne i Oskara iz vrlo jednostavnog razloga – nije originalno snimljena za ovaj film. Zapravo, Vitni je u ovom filmu, po Kostnerovom izboru, otpevala drugačiju verziju pesme koju je 1974. snimila Doli Parton. Iako je danas poznata kao pop soul ljubavna balada, Doli Parton ju je napisala u kantri stilu a tekst je govorio o prekidu saradnje sa kolegom Porterom Vigonerom, sa kojim nikada nije bila u romantičnoj vezi. Doli Parton nije dozvolila Elvisu Prisliju da obradi ovu pesmu ali je zato nakon filma Telohrantielj  bila oduševljena kako je „od jednostavne pesme napravljena tako moćna stvar“ govoreći da je na neki način ovo ipak pesma Vitni Hjuston.

Hound Dog

Pesma Hound Dog je danas poznata kao hit Elvisa Prislija, ali on je zapravio snimio obradu obrade. Originalnu verziju je pevala Big Mama Toronton, a napisali su je još kao tinejdžeri Džeri Liber i Majk Stolur, tvorci brojnih hitova. Između njenog prvog studijskog snimka i Elvisove verzije prošlo je samo četiri godine, ali i 26 drugih obrada. Upravo su neke od obrada inspirisale Elvisa, pa do njega nije ni došao originalni tekst a bluz melodiju je zamenio rokenrol ritmom. Autorima se nije svidela ova verzija koja je, kako su sami rekli, bila previše brza i previše „belačka“. Međutim, prema njihovom priznanju, počela je da zvuči mnogo bolje kada je prodato prvih osam miliona ploča i kada su počele da pristižu velike sume novca. Ovaj dvojac je kasnije nastavio saradnju sa Elvisom i napisali su mu veći broj pesama, naročito za film Jailhouse Rock.

The post Tvoja pesma zvuči poznato appeared first on Portal Mladi.

Fransoaz je rođena 1944. u Parizu uz zvuke sirene za vazdušnu opasnost. Tinejdžerske dane su obeležili mnogo lepši zvuci: francuske šansone i američki i britanski pop i rokenrol. U detinjstvu je bila povučena i volela da vreme provodi u svojoj sobi uz gitaru i knjigu. Ova devojčica se nije mnogo promenila ni u osmoj deceniji života. Period odrastanja je bio obeležen porodičnim problemima i nesigurnošću u sebe nakon što ju je baka nazvala najružnijim stvorenjem, ali i nekim lepim stvarima kao što je muzika. Uživala je u pesmama svojih zemljaka, a zatim joj je Radio Luksemburg otovrio nov prozor u svet. U njen život i uši ulaze hitove Pol Enke, Everli Bradrsa, Klifa Ričarda. U samoći uz radio svira i pevši a ubrzo počinje i sama da komponuje i piše stihove.

Fransoaz je imala 17 godina kada je njen život promenio jedan novinski oglas. „Traže se mladi pevači“, pisalo je. To je bilo dovoljno da nesigurna i stidljiva devojka odustane od studija književnosti i odluči da postane zvezda. Naravno, njen glas, muzikalnost i šarm nisu naišli ni na kakvu prepreku na ovoj audiciji i Fransoaz snima prvu pesmu „Oh Oh Chéri“. Već sledeća „Tous les garçons et les filles“  postiže neverovatan uspeh. Prodaju se milioni primeraka, a pesma je jedna među najslušanijima kako u Francuskoj, tako i u inostranstvu, a naročito u Velikoj Britaniji. U kasnijim osvrtima na svoju karijeru, ova Fracuskinja nežnog glasa je govorila da je raduje uspeh ove pesme ali da joj je u isto vreme žao što nije tako prihvaćena neka bolja pesma. Ni danas nije oduševljena svojim najvećim hitom i ističe da je snimljen na brzinu.

Glavno obeležje njenih pesama jeste prijatan i tih glas, dopadljive melodije odsvirane na gitari i stihovi koji uglavnom govore o ljubavi i mladosti. U intervjuima je govorila da su pesme tužne zato što prvo nastaje muzika, a zatim tekst koji je prati. Igrom slučaja, najlepši tonovi su uvek tužni. I sama njena pojava je oduvek bila melanholična i romantična pa je privukla pažnju kao zvezda koja ne izgleda i ne ponaša se onako kako se očekuje. Koncerti nikada nisu bili pogodni da prenese publici svoju umetnost i emocije. U televizijskim emisijama i spotovima je uvek stidljivo stajala a u isto vreme privlačila pažnju svojom energijom i harizmom. Kako je sama rekla, nikada nije igrala osim u svojim mislima.

Svet nije bio oduševljen samo njenom pesmom i talentom već i izgledom i ponašanjem. Ličila je na devojku iz komšiluka što ju je izdvajalo među zvezdama tog vremena. Sa jedne strane Brižit Bardo i naglašavanje seksipila, a sa druge strane povučena Fransoaz koja svoijm prirodnim izgledom poručuje: Jednostavnost je najlepša. Čak je i u novinskim tekstovima isticano kako nikada ne nosi karmin a njen stil je okarakterisan kao mešavina dečačkog i ženstvenog i proglašen francuskim stilom.

Karijeru lepe Francuskinje su još na početku pratile priče o njenom izgledu, pa je ubrzo postala i modna ikona. Njene fotografije su prekrivale naslovne strane najpoznatijih modnih časopisa. Inspirisala je najbolje svetske kreatore koji su za nju dizajnirali garderobu. Mini suknje, farmerke, kožne jakne, čizme i haljine – šta god je nosila, uvekje vešto spajala izgled uličnog mangupa i mirne devojčice. Bez obzira da li se pojavljivala u skupoj garderbi poznatih dizajnera, ili običnim farmerkama, frizura je bila njen zaštitni znak. Duga ravna kosa i šiške. Često je oblačila garderobu koja je u to vreme bila gotovo društveno neprihvatljiva a ipak dopadljiva. Tako se na žurkama pojavljivala u sakou i pantalonama.

Divljenje publike je uticalo da se više ne oseća bezvredno i ružno, a tome su najviše doprineli česti odlasci u London. Bila je jedna od retkih Francuskinja koja je u Engleskoj prestonici postala prava zvezda i miljenica tamošnjih poznatih ličnosti. Družila se sa Bitlsima, Enimalsima, Stonsima, a Mik Džeger je najviše uticao da se više ne oseća kao ružno pače kada ju je u jednom intervju nazvao idealnom ženom. Očarala je i Boba Dilana koji joj je posvetio jednu poemu. Suvišno je reći da su svi bili potajno zaljubljeni u nju. Komplimenti su je prijali, ali, kako je u jednom od novijih intervjua rekla, nikada sebe nije doživljavala kao muzičku zvezdu i modnu ikonu. Imala je osećaj da je to neko drugi jer ona je uvek uživala u samoći i čitanju knjiga.

Melanholičan izgled i harizma bili su za Fransoaz  ulaznica  u svet filma. Neki od desetak filmova u kojima je imala manje uloge su: Masculin, féminin, What’s New Pussycat?, Grand Prix, Save the Tiger.

Kritičari su govorili da su albumi Fransoaz Ardi spoj američkog i britanskog načina produkcije i kontinentalnog senzibiliteta i sofisticiranosti. U njenoj muzici nije bilo jaza između francuske tradicije, tinejdžerskog popa i roka pedesetih, džeza i bluza. Sentimentalne i najčešće tužne pesme, sačinjene od svih tih elemenata, sadržale su još jedan važan sastojak – glas i energiju stidljive Fransoaz.

Televizijske emisije, mnoštvo albuma, filmovi, svetska slava, neprestano poziranje pred foto-aparatima. I jedna tiha, stidljiva, nežna i prirodna devojka u tom svetu koja izaziva divljenje i publike i kolega. U njenom nastupu se videlo da ne pripada estradi, a da je u isto vreme rođena da bude zvezda – eto tajne njenog uspeha i dopadljivosti.

The post Fransoaz Ardi – Zvezda koja to nije želela da bude appeared first on Portal Mladi.