Istorija kafane

Po narodnoj priči prva kafana u Evropi otvorena je 1522. godine u Beogradu, “negde na Dorćolu”. Od tada, pa do danas, kafane su ostale značajno mesto u društvenom životu Srbije. 

Kafana, na turskom jeziku, znači kuća u kojoj se pije kafa. U šesnaestom veku Turci osvajajući Evropu grade džamije, karavan-saraje, hanove i kuće u kojima se pije kafa. Beograd 1522. godine postaje prvi evropski grad, koji dobija kafanu. Vremenom “najvažnija institucija” dobija nove dimenzije, objašnjava autor knjige “Stare kafane Beograda”, Vidoje Golubović.

Svoj procvat beogradske kafane, ali i one širom Srbije, doživljavaju u 19. veku, za vreme vladavine kneza Miloša Obrenovića. Zahvaljujući knezu Milošu i njegovim zakonima, srpsko ugostiteljstvo tog vremena postaje savršeno uređeno, tako da se tačno znalo šta se sme, a šta ne. Pomenutim zakonima bilo je određeno od kojeg materijala treba da se grade kafane i mehane, koje kvadrature, koliko žena sme da služi u jednom takvom objektu i slično. “Za razliku od današnjih kafića, tadašnje kafane su bile skromnih dimenzija, u njima je najčešće bilo ne više od tri-četiri stola, a plafon je bio tako nizak da gosti uglavnom ne bi mogli da se isprave u njima” (Golubović).

Mehane i kafane bile su stecište kulturnog, političkog i privrednog života. U njima su se sklapali poslovi, pisale pesme i planirali prevrati. U kafanama su bile izvedene i prve pozorišne predstave i filmske projekcije. Zanimljivo je i da je u period posle Prvog svetskog rata Skupština jedno vreme zasedala u jednoj od kafana koja i danas postoji kao ugostiteljski objekatpo istim imenom. 

1860. godine Nikola Hristić, tadašnji gradonačelnik Beograda, izdao naredbu da se stanovništvo u kafani može zadržavati do 23 časa, a da posle tog vremena niko na ulici ne sme biti bez fenjera. Jedna od obaveza vlasnika kafana bila je i  da svako veče upale fenjer pred kafanom, i to u 22 časa. Uprkos svim zakonima i naredbama, “najstariji zanat” je ipak uspevao da opstane iza zidova mehana i kafana. Knez Miloš je pokušavao da iskoreni ovu pojavu zahtevajući da se svaka žena uhvaćena u tom poslu baci u Savu, kao i oni koji su se bavili podvođenjem. Golubović navodi da su u to vreme u hladnim talasima Save skončale mnoge Vlahinje, Grkinje, Romkinje, kao i to da nema pisanih tragova da su se Srpkinje bavile prostitucijom. Kakva je razlika između mehana, kafana i gostiona, kao i kako su se tadašnji ugostitelji dovijali da izvuku koji dinar više od gostiju, pogledajte u našem video prilogu.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here