Vraneška dolina – Priča o čarobnoj dolini

Vraneška dolina – Početak njegove priče o najlepšim danima detinjstva ličio je na bajkoviti početak: „Once upon a time“. Blago uzbuđen i sa dečačkim, iskonskim sjajem u očima, govorio je o čarobnoj dolini, između planina i mora.

Sećam se da sam se prepoznala u osećaju bezbrižnosti i pripadnosti mestu za koje do sekund vremena pre nisam ni znala da postoji na mapi. A postoji. Velika povezanost sa mestom o kojem pri put u životu slušam činila se ludačkom, pa se mali geograf u meni probudio i u  ruke uzeo geografsku kartu svoje zemlje u razmeri 1:500.000.

Dolina iz njegove priče je stvarna, ali i čarobno lepa. Naziva se Vraneška dolina, a nalazi se daleko od gradske vreve, na severu Crne Gore. U Vraneškoj dolini, poznatoj  po junaštvu, ali i kao kolevki časnih i uspešnih ljudi, u davna vremena nalazila se slavna županija Ljuboviđa.

Vraneška dolina

Ljuboviđa je bila stara srpska srednjovekovna župa koja je obuhvatala sliv reke Ljuboviđe, leve pritoke Lima, južno od Prijepolja u srednjem Polimlju. Ovoj župi pripadalo je i mesto Brodarevo. U njoj je sin Vukana Nemanjića, Dimitrije (kaluđer David) sagradio crkvu „Davidovicu“. Početkom XV veka, u ovoj župi se često pominju Komarani (predeo i stari trg na levoj obali Lima, do koga su dolazili dubrovački karavani). Nakon pada pod tursku vlast sredinom XV veka, župa Ljuboviđa je pretvorena u istoimenu nahiju, koja je pripadala Hercegovačkom sandžaku. Područje Ljuboviđe i Vraneša je takođe nazivano Donji Kolašin. Ova oblast je 1865. godine ušla u sastav Novopazarskog sandžaka, a zatim je od 1902. do 1912. godine činilo posebnu donjokolašinsku, odnosno vranešku kazu u sastavu Sjeničkog sandžaka. Nakon konačnog oslobođenja od turske vlasti (1912), područje Ljuboviđe je priključeno Crnoj Gori.

Danas, šetajući plodnim poljima, uz bistru reku, ispod planinskih vrhova možemo maštati o davnim vremenima ovdašnjeg naroda, osetiti sklad prirode ili pokušati iskusiti „vranješki stil života ili vranješenje“, koji je jedinstven.

Neodoljiva Ljuboviđa reka („Ova rijeka veliku ljubav viđe…. ljubav viđe… Ljuboviđa.“):

Među nekoliko naselja doline bogate bogomoljama Nemanjića, izdvajaju se Pavino polje i Tomaševo.  Na nadmorskoj visini od 753m,  sa nešto manje od 300 stanovnika, ali i gostoljubivoj atmosferi, Tomaševo dobija posebno mesto u srcu. Selo se do 28. aprila 1952. godine zvalo Šahovići, a sada nosi naziv Tomaševo u znak sećanja na Tomaša Žižića (1909-1942), komandanta Četvrtog bataljona Treće proleterske sandžačke udarne brigade i narodnog heroja Jugoslavije.

Pavino polje, na nadmorskoj visini od 1093m, sa raskošnim pogledom i planinskim vazduhom, kao i svega  oko 250 stanovnika odaje karakterističnu sliku crnogorskog ambijenta.

Čitava Vraneška dolina bogata je mnogim prirodnim lepotama koje treba „otkriti“ i sačuvati od zaborava i nemarnosti. Osim prirodom, bogata je i predanjima, koja se prenose „sa kolena na koleno“, kao i  gostoljubivim stanovništvom koje će vas uvek rado dočekati i povesti u šetnju veličanstvenom dolinom.

Na kraju teksta, u kome sam pomenula samo delić onoga što Vas očekuje, ako se uputite u navedenom pravcu avanturističkog putovanja, mogu zaključiti samo da čarobne doline ipak postoje. Vraneška dolina je dokaz za to.

Pozdrav!

PODELI

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here